Fundusze Europejskie są atrakcyjne

Na przestrzeni prawie 20 lat uczestnictwa w polityce spójności znacząco uprościliśmy i uatrakcyjniliśmy komunikację w obszarze funduszy unijnych – mówi WIOLETTA REJMAN, dyrektor Departamentu Promocji, Turystyki i Współpracy Gospodarczej w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego

Według ostatniego badania Eurobarometru, 80 proc. Polaków czuje się poinformowanych o polityce spójności UE, co czyni z Polski najbardziej świadomy kraj w Unii Europejskiej. Jakie działania informacyjne i promocyjne dotyczące funduszy unijnych prowadzi Urząd Marszałkowski?

Podstawą jest utrzymanie wysokiego standardu oznakowania projektów realizowanych przy wsparciu z programu regionalnego. Pomagamy beneficjentom w stosowaniu zasad promocji. Podobnie postępują inne województwa, a także podmioty, które odpowiadają za realizację programów krajowych. Dzięki temu Polacy widzą, jak wiele inwestycji współfinansuje Unia Europejska.

Urząd Marszałkowski jako instytucja zarządzająca programem regionalnym również prowadzi działania informacyjne i promocyjne. Głównym kanałem komunikacji z projektodawcami jest strona internetowa. Uruchomiliśmy nową jej odsłonę, poświęconą nowemu programowi Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027. Z kolei poprzez media społecznościowe docieramy z informacją, w bardziej przystępnym języku, do szerszej publiczności. Co roku organizujemy wraz z partnerami z regionu, a zarazem beneficjentami projektów, Dni Otwarte Funduszy Europejskich, a także wiele spotkań informacyjnych, konferencji oraz szkoleń. Dla dziennikarzy z regionu z kolei organizujemy objazdy po najciekawszych projektach w województwie. I oczywiście istotną rolę w obszarze promocji odgrywa konkurs dla beneficjentów. Tegoroczna, trzecia już edycja konkursu „Podkarpackie. Mistrzowskie zmiany” stanowi niejako podsumowanie efektów realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020.

Tym razem w konkursie oceniali Państwo projekty w siedmiu kategoriach. To więcej niż w poprzednich edycjach. Czym było podyktowane nowe spojrzenie na dokonania projektodawców?

Ten rok jest wyjątkowy. Kończy się realizacja Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, a jednocześnie trwają nabory do programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027. Weszliśmy w trzecią pełną perspektywę finansową. Co 7 lat pojawia się nowa pula Funduszy Europejskich – wynikająca właśnie z wieloletnich ram finansowych UE. Ta powtarzająca się siódemka towarzyszy nam już od prawie 20 lat obecności Polski w Unii Europejskiej. Warto było wydobyć tę symbolikę. Nasuwa się też pozytywne skojarzenie ze znaną historią filmową „Siedmiu samurajów” Akiry Kurosawy i amerykańskim remakiem „Siedmiu wspaniałych”. Skłoniło to nas do tego, by tym razem nagrodzić siedmiu „mistrzów” w korzystaniu z funduszy europejskich. I właśnie w tylu kategoriach konkursowych rywalizowali beneficjenci.

„Fundusze Europejskie są atrakcyjne zarówno jako mechanizm wyrównywania szans między regionami UE, ale też jako narzędzie modernizacji czy wprowadzania zmian w sferze społecznej”

W obecnej edycji zaprosiliśmy do konkursu ok. 100 projektodawców, którzy zgłosili nam swoje projekty. Spośród nich Kapituła nominowała do nagrody 21 przedsięwzięć. Zwycięzców poznaliśmy 8 grudnia. Dodatkowo projekty walczyły w listopadzie o nagrodę internautów. W plebiscycie internetowym najwięcej głosów otrzymał projekt „Budowa Ośrodka Wsparcia dla Osób Starszych w Korniaktowie Południowym”. Takie inicjatywy poruszają społeczność lokalną. Do wygranej projekt potrzebował ponad 2,5 tys. głosów. Możemy być pewni, że mieszkańcy gminy Białobrzegi teraz dobrze wiedzą, jaką perełkę mają na w swoim sąsiedztwie. Taki plebiscyt również ma bardzo pozytywny efekt informacyjny.

Jak można ocenić efekty projektów, które znalazły się w finale? 

To są najlepsi z najlepszych. Kapituła miała poważny problem z wyborem 21 finalistów, bo to oznaczało, że kilka, kilkanaście niemal równie dobrych przedsięwzięć znajdzie się poza finałem. Takie są jednak wymogi konkursu. Te projekty najlepiej pokazują, jak wiele się zmienia w regionie dzięki Funduszom Europejskim. Stanowią one odpowiedź na rzeczywiste potrzeby. Społeczeństwo się starzeje, ale seniorów nie pozostawiamy samych z ich problemami. W tym konkursie silnie zaznaczyły swą obecność domy dziennego pobytu dla seniorów, które umożliwiają im prowadzenie nadal aktywnego i zdrowego stylu życia. Dzięki takiej ofercie podtrzymują kontakty społeczne i mogą realizować swoje zainteresowania.

Cieszy też obecność projektów, które znacząco wzbogacają mapę turystyczną Podkarpacia. Gmina Jawornik odratowała zdegradowany Zespół Pałacowo-Parkowy w Hadlach Szklarskich i przekształciła go w atrakcję turystyczną. Gmina Olszanica stworzyła BIESZCZAD.ski z całoroczną ofertą dla aktywnych. Stalowa Wola ożywiła rozwadowski Ryneczek. „Chatka Puchatka” z kolei stała się wzorcowym ekologicznym schronem górskim. Gmina Zagórz stworzyła wśród ruin dawnego klasztoru Ojców Karmelitów Bosych wspaniałe centrum kultury. Z kolei Przemyśl udostępnił do zwiedzania swoje podziemia. Wszystkie te projekty budują pozytywny wizerunek Podkarpacia.

Jak się zmienia język, którym komunikujemy się w obszarze wykorzystania Funduszy Europejskich?

Gdy zaczynaliśmy swoje uczestnictwo w polityce spójności, staraliśmy się być wierni zapisom dokumentów programowych. A co za tym idzie język mówienia o unijnych funduszach był bardzo formalny, a wręcz – mogę powiedzieć – czasami trudny w odbiorze. Dziś już powszechnie rozumiemy różnicę między sferą promocji Funduszy Europejskich a obszarem oceny czy rozliczania konkretnych projektów. Wiele zmieniły serwisy społecznościowe, które wymuszają większą bezpośredniość w komunikowaniu. Na przykład na Facebooku nie użyjemy we wpisie o naborze nazwy działania „1.5 Regionalne Inteligentne Specjalizacje, Typ projektu: Wzmacnianie regionalnego systemu innowacji w ramach PPO – naboru nr FEPK.01.05-IZ.00-001/23”. Użyjemy krótszego i atrakcyjnego komunikatu, podając odsyłacze do ogłoszenia.

Język zachęty i promocji jest lżejszy, co nie oznacza, że nie powinniśmy upraszczać języka dokumentów. To jest w naszym wspólnym interesie, żeby wszyscy – i projektodawcy, i zarządzający programami – posługiwali się zrozumiałym językiem. Na przestrzeni prawie tych 20 lat znacząco uprościliśmy i uatrakcyjniliśmy komunikację w obszarze funduszy UE. Uprościliśmy także procedury ubiegania się o dofinansowanie oraz realizacji i rozliczania projektów.

Mogę śmiało powiedzieć, że ogólnie Fundusze Europejskie są atrakcyjne. Zarówno jako mechanizm wyrównywania szans między regionami UE, ale też jako narzędzie modernizacji czy wprowadzania konkretnych zmian w sferze społecznej. Wystarczy przyjrzeć się nagrodzonym, nominowanym i wyróżnionym projektom. One się po prostu podobają.

Rozmawiał Jerzy Gontarz