Harmonia w różnorodności

Jeszcze do niedawna w Stalowej Woli brakowało atrakcyjnych miejsc, które pozwalałyby mieszkańcom odpocząć od miejskiego zgiełku i spędzać czas w otoczeniu natury. Tymczasem zieleń miejska to nie tylko przestrzeń rekreacji czy sportu – to naturalne serce miasta: wspiera zdrowie, integruje ludzi, chroni przed upałami i zanieczyszczeniem powietrza.

W ostatnich latach Stalowa Wola konsekwentnie rozwija zielono-niebieską infrastrukturę. Powstały nowe parki i tereny nadrzeczne, które zyskały atrakcyjny charakter. Park Zimnej Wody, rozległe Błonia Nadsańskie czy Skarpa przy os. Pławo są dziś przykładami przestrzeni, które dzięki przemyślanemu zagospodarowaniu służą mieszkańcom na co dzień.

Dlaczego potrzebna była zmiana

Położenie Stalowej Woli – nad rzeką San i w sąsiedztwie dużych kompleksów leśnych – sprawia, że kwestie środowiskowe są tu szczególnie ważne. Brak odpowiednio zagospodarowanych terenów zielonych oznaczał nie tylko ograniczoną ofertę rekreacyjną, ale także niewystarczającą ochronę przed skutkami zmian klimatycznych. Potrzebne były działania, które poprawią estetykę otoczenia, stworzą miejsca integracji i wypoczynku oraz wzmocnią naturalne walory krajobrazowe i bioróżnorodność.

Zielone cele

Projekty „Rozwój terenów zielonych w gminie Stalowa Wola” oraz „Poprawa jakości środowiska miejskiego poprzez utworzenie w gminie Stalowa Wola nowych terenów zielonych”, realizowane w latach 2017-2022, miały zahamować spadek powierzchni zieleni oraz podnieść świadomość ekologiczną mieszkańców.

– Gmina Stalowa Wola podejmuje szereg działań mających na celu ochronę i rozwój terenów zielonych oraz wdrażanie rozwiązań z zakresu zielono-niebieskiej infrastruktury. Te inicjatywy stanowią ważny element strategii adaptacji miasta do zmian klimatycznych i podnoszenia jakości przestrzeni publicznej – mówi Jolanta Kowalewska, naczelnik Wydziału Rozwoju i Funduszy Zewnętrznych.

Zgodnie ze Strategią Rozwoju Miasta Stalowej Woli na lata 2022-2030 jednym z priorytetów jest zwiększanie powierzchni biologicznie czynnej, poprawa jakości powietrza oraz wdrażanie rozwiązań ograniczających skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych takich jak fale upałów czy podtopienia. Ważnym elementem tej polityki jest także włączenie mieszkańców w proces współdecydowania – służy temu m.in. Zielony Budżet Obywatelski. Równolegle rozwijana jest strategia elektromobilności obejmująca zakup autobusów elektrycznych i budowę „zielonych” przystanków. Wszystkie te działania tworzą spójną politykę klimatyczną miasta nastawioną na zwiększanie odporności na zmiany klimatu i budowanie atrakcyjnej, zdrowej przestrzeni miejskiej.

Cztery obszary, cztery różne funkcje

Rewitalizacja objęła łącznie ponad 67 ha terenów zielonych. Na Skarpie powstały ścieżki piesze i rowerowe, punkty widokowe oraz plac zabaw, uzupełnione o elementy małej architektury i nowe nasadzenia, które poprawiły estetykę i bezpieczeństwo całego osiedla. W Parku Zimnej Wody obok boisk sportowych pojawiły się pumptrack, skatepark i strefy dla dzieci, a całość uzupełniły biotopy wodne z roślinnością, kładki i ścieżki edukacyjne, które uczą kontaktu z przyrodą. Na Błoniach Nadsańskich przywrócono naturalne łąki i zadrzewienia, a rozległy teren wypełniły boiska, place zabaw, trasy biegowe, plaża oraz tarasy drewniane – przestrzeń ta stała się największym miejscem rekreacji nad Sanem. Z kolei w zespole parkowo-pałacowym w Charzewicach przeprowadzono szerokie prace arborystyczne i porządkowe, dzięki którym poprawiono stan drzewostanu, przywrócono dawny charakter założenia i sprawiono, że park znów stał się bezpiecznym i atrakcyjnym miejscem spacerów dla mieszkańców.

Między rekreacją a ekologią

Realizacja projektów była możliwa dzięki dofinansowaniu z EFRR w ramach PO IiŚ 2014-2020. Oba przedsięwzięcia wymagały indywidualnego podejścia do każdego z czterech obszarów. Najtrudniejsze było takie zaplanowanie działań, by w jednym miejscu spotkały się funkcje rekreacyjne, ekologiczne, edukacyjne i społeczne, przy jednoczesnym zachowaniu walorów przyrodniczych i bezpieczeństwa użytkowników.

– Koordynacja tak szerokich przedsięwzięć wymagała zaangażowania wielu specjalistów Urzędu Miasta Stalowej Woli. Największym wyzwaniem była konieczność pogodzenia różnych oczekiwań i potrzeb. Dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich udało się stworzyć nową jakość, która dziś służy mieszkańcom jako przestrzeń odpoczynku, aktywności i kontaktu z naturą – mówi Dorota Szymańska, zastępca naczelnika Wydziału Rozwoju i Funduszy Zewnętrznych.

Andrzej Szoszkiewicz