Magazyn informacyjny
o Funduszach Europejskich dla Podkarpacia

Horyniec czeka na kuracjuszy

4 września 2020 Dobre praktyki

widok na tężnie w Horyńcu-Zdroju

Liczący około 3 tysięcy mieszkańców Horyniec-Zdrój jest najbardziej na wschód wysuniętym uzdrowiskiem w Polsce. Znajduje się zaledwie 4 km od ukraińskiej granicy. Od dawna słynie z doskonałych – uchodzących za jedne z najlepszych w Europie – borowin oraz leczniczych wód siarczkowych. 

Naturalne źródła wody siarczkowej w Horyńcu-Zdroju znane były od dawna. Według legendy korzystali z nich nawet królowa Marysieńka i król Jan III Sobieski. Odkryli je w XIX w. książęta Ponińscy, przedostatni właściciele Horyńca. Początki zorganizowanej działalności uzdrowiskowej można datować na koniec XIX w. W 1928 r. ostatni właściciel dóbr horynieckich Stanisław Karłowski uruchomił nowoczesny zakład zdrojowy.

– Początek uzdrowiska mieszkańcom kojarzy się z parkiem zdrojowym. To w nim i jego otoczeniu biją źródła wody siarczkowej, które dały początek naszemu kurortowi – wspomina Robert Serkis, wójt gminy Horyniec-Zdrój. Woda zawiera duże ilości związków siarki (stąd charakterystyczny, niezbyt przyjemny zapach) i ma właściwości lecznicze m.in. w chorobach przewodu pokarmowego.

Uzdrowisko rozwijało się dynamicznie do 1939 r. Potem zniszczenia wojenne sprawiły, że obiekty zdrojowe popadły w ruinę i potrzebne były długie starania, by przywrócić Horyńcowi status kurortu. W 1962 r. w parku wybudowano mały zakład przyrodoleczniczy zwany „Łazienkami”. Kuracjusze chodzili tam codziennie na zabiegi z sanatorium „Rolnik” (dzisiejsze Centrum Rehabilitacji Rolników KRUS Horyniec) oraz sanatorium „Metalowiec”, mieszczącego się w dawnym pałacu Ponińskich (dzisiejsza „Bajka”). W 1976 r. miejscowość otrzymała oficjalnie status uzdrowiska, a w 1998 r. zmieniła nazwę na Horyniec-Zdrój. „Łazienki” funkcjonowały do czasu oddania nowoczesnych gabinetów zabiegowych w sanatoriach. Ostatecznie zostały rozebrane w 2000 r. – Kiedy sanatoria pod koniec lat 90. przeniosły się do nowej dzielnicy uzdrowiskowej, parkowa część uzdrowiska opustoszała i z roku na rok coraz bardziej niszczała – przyznaje wójt. Dlatego Gmina Horyniec-Zdrój pozyskała środki na rewitalizację Parku Zdrojowego. W latach 2013-2015 zrealizowano projekt „Rozwój miejscowości uzdrowiskowych Horyńca-Zdroju i Morszyna szansą na aktywizację pogranicza polsko-ukraińskiego”. Inwestycja została dofinansowana z Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2007-2013 kwotą 3,9 mln euro.

Najdłuższe molo na Podkarpaciu  

Rewitalizacja sprawiła, że centrum Horyńca-Zdroju wypiękniało i nabrało zdecydowanie miejskiego charakteru. Park Zdrojowy usytuowany jest w kwartale ograniczonym ulicami Adama Mickiewicza, alejami Przyjaźni i Zdrojową. W miejscu starych „Łazienek” wybudowano pijalnię wraz z kawiarnią Cafe Sanacja oraz urokliwy amfiteatr z widownią. Powstały też dwie fontanny. Naturalny charakter części północnej i południowej został utrzymany. Wyjątkowym urokiem odznaczają się ścieżki i piesze kładki nad potokiem Glinianiec, wijące się zakosami wśród soczystej zieleni. Trasa spacerowa zbudowana jest z alejek na podestach z deków drewnianych, tworząc najdłuższe molo na Podkarpaciu. Konstrukcja deków wyniesiona jest ok. 30 cm nad powierzchnię gruntu. Poszycie wykonano z desek, a palowo-oczepową drewnianą konstrukcję – z modrzewia syberyjskiego impregnowanego ciśnieniowo. W miejscach pod ławami wzdłuż alei zastosowano lokalnie występujący wapień – kamień bruśnieński. Część centralna zachowała charakter polany rekreacyjnej. Po wycięciu niektórych zbędnych, mniej wartościowych roślin, nowe krzewy i drzewa zasadzono w taki sposób, aby otworzyć przestrzeń widokową na budynek pijalni i amfiteatru.

Wszystkie drogi piesze zaprojektowano jako nawierzchnie mineralne. Plac wejściowy powstał z płyt chodnikowych z granitu. Z kolei na placu przy budynkach zastosowano nawierzchnię mineralną, wodoprzepuszczalną. Całość zrealizowana została na obszarze ponad 6 hektarów. – Park stał się centrum życia naszej miejscowości. W weekendy czy słoneczne popołudnia zawsze jest tu wiele osób. Odbywają się tu wydarzenia kulturalne, m.in. Dni Horyńca i Art Festiwal, oraz sportowe – Roztoczański Rajd Rowerowy czy Maratony Rowerowe Cyklokarpaty – mówi wójt Robert Serkis. 

Spacer w cieniu lip 

Gmina nie spoczęła na laurach i sukcesywnie realizuje kolejne pomysły. – Kuracjusze chcieli mieć miejsce, gdzie mogliby w pełni bezpiecznie korzystać ze specyficznego klimatu. Najczęściej spacerowali wzdłuż drogi powiatowej w kierunku Nowego Brusna, co było niebezpieczne i ze zdrowym klimatem nie miało wiele wspólnego – mówi wójt. W ramach RPO WP na lata 2014-2020 zrealizowano projekt pod nazwą „Rozbudowa i wyposażenie ogólnodostępnej infrastruktury uzdrowiskowej na terenie uzdrowiska Horyniec-Zdrój”. Najpierw uzupełniono infrastrukturę Parku Zdrojowego. Zbudowano ścieżkę zdrowia, przebudowano kładkę nad potokiem Papiernia, a na istniejącym placu zabaw położono bezpieczną nawierzchnię. W części uzdrowiskowej przy basenie „Wodny świat” stanęła multimedialna, podświetlana fontanna. Powstał też deptak spacerowy z wydzielonym pasem dla rowerzystów, wiaty wypoczynkowe, altany oraz poidełka. Zbudowano również siłownię plenerową oraz zainstalowano tablice dydaktyczne. Wybudowano także Centrum Informacji Turystycznej. – Dodatkową, typowo uzdrowiskową atrakcją są pierwsze w powiecie dwie tężnie. Niestety z powodu pandemii wciąż nie funkcjonują, ponieważ przepisy sanepidu nie pozwalają na rozprzestrzenianie skroplonych aerozoli w powietrzu, bo może to być zagrożeniem dla zdrowia kuracjuszy – wyjaśnia Serkis.

 

W 2018 r. w ramach akcji „Sto lip na stulecie odzyskania niepodległości” wzdłuż deptaka posadzono drzewa. W ubiegłym roku dosadzono setkę kolejnych miododajnych lip. Dzięki temu powstała urokliwa aleja.

Gmina nadal chce inwestować w infrastrukturę, aby goście nie nudzili się w Horyńcu-Zdroju i chętnie wracali na ponowne kuracje. – Cieszę się, że ogłoszono kolejny nabór na działania związane z rozwojem gmin uzdrowiskowych. Tym razem chcemy pozyskać dotację na nowe nasadzenia, pergole i inne urządzenia, aby Horyniec-Zdrój stał się jeszcze piękniejszy i atrakcyjniejszy dla mieszkańców i kuracjuszy – mówi wójt. I dodaje, że dotychczas kurort miał pełne obłożenie, w tym roku jednak – ze względu na epidemię koronawirusa – kuracjuszy wciąż jest niewielu, ale powoli tu wracają. – Zwłaszcza że w ubiegłym roku uzyskaliśmy zgodę ministra zdrowia na poszerzenie profili leczniczych. Wcześniej pomagaliśmy głównie w schorzeniach narządów ruchu. Obecnie możemy leczyć także choroby kobiece, kardiologiczne, nadciśnienie, cukrzycę i otyłość – mówi wójt Serkis.

Teraz uzdrowisko stoi przed szansą uzupełnienia oferty o osoby, które wyzdrowiały z COVID-19. Samorząd województwa przygotowuje specjalny „Program przeciwdziałania skutkom choroby COVID-19 w województwie podkarpackim”. Zakłada on leczenie i stały monitoring osób, które przeszły chorobę wywołaną koronawirusem SARS-CoV-2. Zakłada on również wysyłanie ozdrowieńców na rehabilitację do podkarpackich uzdrowisk.

Posłuchaj audycji radiowej z cyklu Podkarpackie skarby RPO.

Barbara Kozłowska

 

Sprawdź co w najnowszym wydaniu

Pobierz wersję PDF

Dobry początek to połowa sukcesu

Na jakim etapie jesteśmy po 500 dniach realizacji programu? O tym mówi Wojciech Magnowski, dyrektor Zarządzania RPO w Urzędzie Marszałkowskim.

czytaj więcej

Zawsze gotowi

Bieszczadzkie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe oraz Ochotnicza Straż Pożarna w Raniżowie za unijne pieniądze wzbogaci swoje wyposażenie.

czytaj więcej

Koleją do gwiazd

Stacja kolejowa Basznia? A może wieża ciśnień w Tymcach? Sprawdź, co warto zobaczyć podczas wakacji!

czytaj więcej

Wybierz kolej

W styczniu 2021 r. Podkarpackie dołączyło do grona polskich regionów, po których można podróżować koleją aglomeracyjną.

czytaj więcej

Piękny Wschód

Sprawdź, e co możesz zainwestować z programu dostępnego dla województw Polski Wschodniej.

czytaj więcej

Innowatorzy na start!

Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej finansują kolejną edycję programu „Platformy startowe dla nowych pomysłów”.

czytaj więcej

Niezwykły koncert

Ten koncert był jednym z wielu wydarzeń organizowanych w regionie z okazji 20-lecia członkostwa Polski w Unii Europejskiej.

czytaj więcej

Turystyka na Roztoczu

Umowa partnerstwa podpisana przez trzy samorządy sprawi, że nowe atrakcje turystyczne przyciągną turystów i stworzą miejsca pracy.

czytaj więcej

Na ratunek

Gdy w Bieszczadach wybuchł pożar, w walkę z żywiołem zaangażowały się Straż Pożarna, Straż Graniczna i Grupa Bieszczadzkiej GOPR.

czytaj więcej
Skip to content