Przepis na zmianę

Makaron to jeden z podstawowych produktów spożywczych, obecny niemal w każdym domu. Dla firmy z Rzeszowa stał się inspiracją do opracowania nowej linii wyrobów, które nie tylko smakują, ale też lepiej odpowiadają na potrzeby osób dbających o zdrowie. Projekt ten opiera się na wiedzy technologów, własnym zapleczu badawczo-rozwojowym oraz ścisłej współpracy ze środowiskiem naukowym.

Od potrzeby do pomysłu

Wszystko zaczęło się od próby odpowiedzi na konkretne pytania: czy można opracować nowe receptury z myślą o osobach zmagających się z cukrzycą typu 2, miażdżycą i otyłością, a jednocześnie zachować smak i wysoką jakość produktu w codziennej diecie? Wokół tych zagadnień zespół stopniowo budował koncepcję nowych wyrobów.

 O firmie
Makarony Polskie SA z siedzibą w Rzeszowie to jeden z liderów rynku makaronów w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej. Spółka rozwija nowoczesne technologie produkcji, inwestuje w badania i rozwój oraz współpracuje z jednostkami naukowymi. Ma trzy zakłady produkcyjne (w Rzeszowie, Częstochowie i Szczytnie), a ważnym zapleczem jej innowacyjnych działań jest Centrum Badawczo-Rozwojowe Przemysłu Makaronowego w Rzeszowie, utworzone dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020.

– Szukaliśmy produktów, które mogłyby wspierać profilaktykę zdrowotną poprzez lepsze odżywianie – podkreśla Barbara Szymków, główny technolog i koordynator zespołu R&D w firmie Makarony Polskie.

W efekcie powstała linia Novelle: Novelle Cardio, Novelle Diabetic i Novelle Fit. Każdy z tych produktów odpowiada na inne potrzeby, jednak wszystkie łączy wspólny cel – stworzenie wyrobów, które mogą stać się elementem codziennej diety, a jednocześnie wpisują się w rosnące oczekiwania konsumentów.

Do współpracy zaproszono Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu oraz Uniwersytet Rzeszowski. Pierwszy z partnerów wspierał dobór najlepszych surowców, drugi prowadził badania potwierdzające właściwości opracowanych receptur. To istotne, bo współczesne innowacje w branży spożywczej nie ograniczają się wyłącznie do nowych smaków. Coraz częściej polegają na łączeniu wiedzy o składnikach, technologii produkcji oraz potrzebach konsumentów.

Między składem a smakiem

Opracowanie takiego produktu to więcej niż dodanie kilku nowych składników do receptury. Proces rozpoczął się od wyboru surowców, następnie określono ich proporcje, a na końcu sprawdzono, jak gotowy makaron wypada pod względem smaku, zapachu i konsystencji. Innymi słowy: czy produkt o korzystnym profilu żywieniowym, może jednocześnie pozostać smaczny.

– Naukowcy z poznańskiego Uniwersytetu Przyrodniczego pomogli nam wskazać najlepsze surowce, a potem pracowaliśmy nad odpowiednimi proporcjami i ocenialiśmy gotowe produkty pod kątem organoleptycznym – mówi Barbara Szymków. – Szukaliśmy rozwiązań, które mają uzasadnienie zdrowotne, ale jednocześnie sprawdzają się jako zwykły, codzienny produkt.

W praktyce oznaczało to sięgnięcie po składniki rzadko kojarzone z makaronem. W recepturach pojawiły się m.in. pełnoziarnista mąka jęczmienna, mąka z soczewicy czarnej, łuska gryki, inulina z korzenia cykorii podróżnik czy błonnik z babki płesznik.

Na tym etapie często przesądza się o powodzeniu całego projektu. Nawet najbardziej innowacyjna receptura nie ma znaczenia, jeśli produkt nie zyska akceptacji konsumentów.

Czas weryfikacji

– Nowe makarony poddaliśmy testom z udziałem ludzi, które przeprowadził Uniwersytet Rzeszowski – wyjaśnia Barbara Szymków. – Uczestnicy najpierw spożywali klasyczne makarony, następnie wykonywano badania, po czym wprowadzono do diety makarony Novelle i ponownie oceniono wyniki. Uzyskane rezultaty były pozytywne – zaobserwowaliśmy korzystne zmiany.

Na tym etapie wyraźnie widać, czym różni się zwykłe odświeżenie oferty od prawdziwego projektu badawczo-rozwojowego. Firma zrealizowała cały proces: od rozpoznania potrzeb, przez dobór surowców i opracowanie receptur, aż po weryfikację efektów w praktyce.

Trzy produkty, jedna idea

Novelle Cardio opracowano z myślą o wsparciu układu krążenia. W jego recepturze wykorzystano pełnoziarnistą mąkę jęczmienną oraz dodatek czarnej marchwi, które nadały produktowi wysoką aktywność przeciwutleniającą. Recepturę wzbogacono także o cynk i selen, a obecne w niej beta-glukany pomagają utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu.

Novelle Diabetic powstał z myślą o osobach, które chcą lepiej kontrolować poziom cukru we krwi. W tym przypadku zastosowano połączenie mąki pszennej i mąki z soczewicy czarnej, a także po łuskę gryki, źródło rutyny i kwercetyny. Recepturę uzupełniono o cynk i chrom, składniki istotne z punktu widzenia prawidłowego metabolizmu węglowodanów i poziomu glukozy we krwi.

Z kolei Novelle Fit powstał z myślą o osobach aktywnych i tych, które chcą lepiej kontrolować masę ciała. W jego składzie znalazły się m.in. inulina z korzenia cykorii podróżnik oraz błonnik z babki płesznik. Produkt wzbogacono także o wapń i magnez. Makaron po ugotowaniu charakteryzuje się obniżoną wartością energetyczną i niskim indeksem glikemicznym.

Co to jest żywność funkcjonalna?
To żywność, która poza podstawową funkcją odżywczą ma także dodatkowe właściwości korzystne dla organizmu. Nie działa jak lek, ale dzięki odpowiednio dobranym składnikom może wspierać zdrowie i bardziej świadome odżywianie.

Produkty zadebiutowały na przełomie 2023 i 2024 r., a od 2024 r. na stałe weszły do portfolio spółki. Każdy z nich został też zgłoszony do ochrony patentowej. Firma uzyskała już patent na Novelle Diabetic, a dwa pozostałe zgłoszenia są nadal procedowane. Pokazuje to, że projekt nie był jednorazowym eksperymentem, ale ważnym elementem rozwoju spółki i umacniania jej pozycji w segmencie żywności funkcjonalnej.

Więcej niż nowość

Ta historia jest interesująca właśnie dlatego, że dotyczy produktu powszechnego, a jednocześnie pokazuje nowoczesny sposób myślenia o żywności. Nie chodziło jedynie o wprowadzenie kolejnej nowości na rynek, ale o sprawdzenie czy wiedzę naukową da się przełożyć na produkt, który będzie zarówno smaczny jak i spełni funkcję profilaktyczną.

W tym tkwi największa wartość całego przedsięwzięcia. Połączono rozpoznanie potrzeb konsumentów, współpracę z uczelniami, kompetencje technologów i realne wdrożenie wyników do produkcji. Innowacja nie została na poziomie pomysłu ani laboratoryjnych założeń, ale stała się częścią oferty firmy i codziennych wyborów konsumentów.

Na stronie Podkarpackie. Naturalnie przeczytaj, jak firma wykorzystuje niepełnowartościowy makaron.

Andrzej Szoszkiewicz

O projekcie
Wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych w zakresie żywności funkcjonalnej w firmie Makarony Polskie SA
Projektodawca: Makarony Polskie S.A.
Wartość całkowita projektu: 11 317 230,12 zł
Dofinansowanie z Unii Europejskiej: 5 499 744,03 zł