Wsparcie na ekozmianę

Zielona transformacja już się dokonuje, a za sprawą Funduszy Europejskich nabiera przyspieszenia. Są one ważnym źródłem finansowania projektów związanych z energią odnawialną, efektywnością energetyczną, ochroną środowiska czy adaptacją do zmian klimatu. 

Dla samorządów, przedsiębiorców i innych organizacji z regionu najbliższy i najbardziej kompleksowy jest program Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027 (FEP). Ale pieniądze na termomodernizację, zieloną i niebieską infrastrukturę, farmy i instalacje fotowoltaiczne, wprowadzanie rozwiązań z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) można zdobyć też z innych programów: Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) oraz LIFE.

Program regionalny

W tym roku odbyło się już kilka naborów wpisujących się w zrównoważony rozwój. Na przykład na sfinansowanie projektów poprawy jakości powietrza województwo przeznaczyło z FEP ponad 70 mln zł. Na zrównoważoną mobilność miejską – 66,1 mln zł, a na oparte na przyrodzie inwestycje w niebieską lub zieloną infrastrukturę – ponad 40 mln zł. We wrześniu zakończyły się nabory wniosków dotyczące wsparcia małej retencji oraz budowy zielonej i niebieskiej infrastruktury, o łącznym budżecie 63,8 mln zł. W tym czasie województwo przeprowadziło też nabór wniosków dla firm w konkursie „Gospodarka o obiegu zamkniętym”. Budżet na wparcie projektów wdrożenia rozwiązań GOZ w MŚP wynosi 72 mln zł. Inne konkursy trwają lub są przed nami.

Prowadzisz MSP? Sprawdź możliwość współfinansowania wdrożenia modelu biznesowego GOZ-transformacji z FEPW. Dofinansowanie do 3,5 mln zł. Złóż wniosek do 30 października.

• Zagospodarowanie ścieków

We wrześniu rozpoczął się II nabór wniosków w zakresie infrastruktury kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków. Dofinansowanie otrzymają projekty w obrębie aglomeracji z przedziału od 10 tys. RLM (Równoważna Liczba Mieszkańców) do poniżej 15 tys. RLM wymagających dostosowania do wymogów dyrektywy ściekowej. Z dotacji można sfinansować roboty budowlane, instalacyjne lub zakup urządzeń do oczyszczania ścieków, w tym przygotowanie osadów ściekowych do zagospodarowania. Na konkurs województwo przeznaczyło ponad 41,8 mln zł. Planowany termin naboru: od 25 września do 30 października 2025 r.

• OZE i magazyny energii

Dla jednostek administracji publicznej województwo przygotowało konkurs „OZE i magazyny energii w sektorze komunalnym”. Projekty mogą dotyczyć budowy i rozbudowy instalacji do produkcji energii odnawialnej. Jakie urządzenia można kupić i zamontować przy wsparciu z FEP? Na przykład dwustronne panele fotowoltaiczne, panele perowskitowe czy magazyny energii wraz z przyłączami do sieci (do 20% kosztów kwalifikowalnych projektu), a także silniki Stirlinga (wykorzystujące energię cieplną inną niż z paliw kopalnych). Można też zdobyć finansowanie na rozwiązania wykorzystujące geotermię lub biometan oraz służące do produkcji biopaliw lub wodoru (przy użyciu OZE). Wnioski mogą składać: jednostki samorządu terytorialnego (JST), jednostki organizacyjne działające w imieniu JST, podmioty świadczące usługi publiczne dla JST. Budżet konkursu wynosi 151,6 mln zł. Planowany termin naboru: od 8 października do 9 grudnia 2025 r.

Tu znajdziesz bieżące informacje o naborach w ramach programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia.

Program LIFE

To jedyny instrument finansowy Unii Europejskiej poświęcony wyłącznie współfinansowaniu projektów z dziedziny ochrony środowiska i klimatu. Jego głównym celem jest wspieranie procesu dostosowywania się do wspólnotowego prawa ochrony środowiska i realizacja unijnej polityki w tym obszarze. LIFE pozwala też na opracowanie i promocję innowacyjnych rozwiązań.

Jest to program zarządzany centralnie przez Komisję Europejską. Jego budżet na lata 2021-2027 wynosi 5,432 mld euro. W podziale na obszary:

Beneficjentami Programu LIFE mogą być podmioty zarówno publiczne, jak i prywatne, ale muszą być zarejestrowane na terenie państwa należącego do Unii Europejskiej.
W programie LIFE zapewnia się finansowanie w formie dotacji. Standardowe dofinansowanie projektu LIFE przez Komisję Europejską wynosi do 60% wartości kosztów kwalifikowalnych, a w przypadku projektów przyrodniczych do 75% (dotyczy projektów służących gatunkom i siedliskom priorytetowym/zagrożonym).

Program LIFE zarządzany jest przez Komisję Europejską za pośrednictwem Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska – CINEA, która ogłasza nabory wniosków. W Polsce funkcję krajowego punktu kontaktowego pełni Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Polscy wnioskodawcy mogą dodatkowo ubiegać się o współfinansowanie projektu ze środków krajowych NFOŚiGW, uzupełniając montaż finansowy przedsięwzięcia nawet do 95% kosztów kwalifikowalnych.

Poznawaj zieloną ekonomię

Chcesz rozwijać kompetencje swoje i swoich pracowników dotyczące niskiej lub zerowej emisyjności, a także gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ)? Zgłoś się do jednego z ośmiu projektów finansowanych z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego w ramach programu „GOZ – to się opłaca”.

Kredyt ekologiczny

Skorzystasz z niego, jeśli prowadzisz mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwo. Wsparcie możesz przeznaczyć na zmodernizowanie posiadanej infrastruktury (np. budynki, maszyny, systemy zarządzania energią). Elementem projektu może być budowa lub rozbudowa instalacji OZE wraz z ewentualnym magazynem energii. Efektem tych działań musi być ograniczenie zużycia energii pierwotnej w zmodernizowanym obszarze o przynajmniej 30 proc. w porównaniu do bieżącego zużycia. Zajrzyj na stronę promującą Kredyt ekologiczny i zapoznaj się z dokumentacją. Decydując się na start, musisz zlecić audyt energetyczny. Odpowiedni dokument z wynikami audytu jest przedmiotem oceny. Kredyt z banku współpracującego z BGK uzupełnia premia ekologiczna – bezzwrotne dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Nowy nabór startuje 24 października, a jego planowany budżet to 95 mln zł. Minimalna kwota wydatków kwalifikowalnych musi wynosić co najmniej 2 mln zł.

Jerzy Gontarz